सपाटगोफनानां प्रतिस्थापनं कदा कर्तव्यम् : नित्यं आवधिकनिरीक्षणमापदण्डानां मार्गदर्शिका

एकः सपाटगोफनस्य उपयोगः भवति । नित्यं उत्थापनकार्यक्रमे सुन्दरं दृश्यते—न दृश्यमानाः कटाः, न च क्षीणता। परन्तु षड्मासाभ्यन्तरे आवधिकनिरीक्षणकाले योग्यः निरीक्षकः आन्तरिकतन्तुक्षतिं आविष्करोति यत् कदापि विफलतां जनयितुं शक्नोति स्म गोफणं तत्क्षणमेव सेवातः निष्कासितम् अस्ति।

अयं परिदृश्यः महत्त्वपूर्णं भेदं प्रकाशयति नित्यनिरीक्षणस्य च आवधिकनिरीक्षणस्य । नित्यं निरीक्षणं प्रत्येकं उपयोगात् पूर्वं स्पष्टं क्षतिं गृह्णाति । आवधिकनिरीक्षणेषु गुप्तं क्षयः प्राप्यते यत् केवलं दृश्यपरीक्षाभिः एव ज्ञातुं न शक्यते । अनुसारं विकिपीडियायाः गोफन (rigging) विषये प्रविष्टेः गोफनानां नियमितरूपेण निरीक्षणं करणीयम् यत् ते उपयोगाय सुरक्षिताः सन्ति इति सुनिश्चितं भवति, निरीक्षणस्य आवृत्तिः च सेवास्थितौ निर्भरं भवति ASME B30.9 सेवायां सर्वेषां गोफनानां कृते नित्यं आवधिकं च निरीक्षणं आवश्यकम् अस्ति ।

लिशेन्फ्लेक्सः दशकद्वयाधिकं यावत् कृत्रिमसपाटगोफनानां निर्माणं कुर्वन् अस्ति, अस्माकं क्षेत्रदत्तांशैः ज्ञायते यत् अनेकानि रिगिंग्-विफलताः तेषु गोफनेषु भवन्ति ये नित्यं निरीक्षणं उत्तीर्णाः परन्तु आवधिकनिरीक्षणं असफलाः अभवन् निरीक्षणस्य द्वयोः स्तरयोः अवगमनं सुरक्षितं गोफनसूचीं निर्वाहयितुम् अत्यावश्यकम् अस्ति ।

नित्यनिरीक्षणम् : दैनिकपूर्वप्रयोगपरीक्षा

नित्यं निरीक्षणं क्रियते प्रतिदिनं वा प्रत्येकं उपयोगात् पूर्वं , गोफनस्य सेवास्थितेः आधारेण। अनुसारं नित्यनिरीक्षणं ASME B30.9 इत्यस्य दृश्यपरीक्षां भवति यत् उपयोक्त्रा वा संचालकेन वा स्पष्टक्षतिं चिन्तयितुं यत् सुरक्षितं उपयोगं प्रभावितं कर्तुं शक्नोति।

नित्यनिरीक्षणस्य समये किं किं परीक्षितव्यम्

अनुसारं ASME B30.9 तथा EN 1492-1 इत्यस्य नित्यनिरीक्षणे सपाटगोफनस्य अन्तर्भवितव्यम् :

• परिचय-टैग् —किं तत् वर्तमानं पठनीयं च ?

• कटौतिः, अश्रुपातः, स्नैग्स् वा —जालस्य सम्पूर्णदीर्घतां निरीक्षेत्

• घर्षणपरिधानं —अतिपरिधानं भवति यत् कोरसूत्राणि प्रकाशयति इति पश्यन्तु

• भग्नं वा जीर्णं वा सिलाईं —विशेषतः भारवाहकस्प्लिसेषु नेत्रेषु च

• रसायनिकं वा तापक्षतिं वा —विवर्णतां, कठोरताम्, ज्वलनं वा पश्यन्तु

• पराबैंगनी/सूर्यप्रकाशस्य क्षतिः —क्षीणता, प्रक्षालनं, कठोरता वा इति पश्यन्तु

• फिटिंग् तथा हार्डवेयर —पिटिंग्, जंग, दरारः, विकृतिः वा इति पश्यन्तु

• ग्रन्थिः —गोफनस्य ग्रन्थिः न विकृष्यते इति सुनिश्चितं कुर्वन्तु

• ग्रोमेट्स् अथवा नेत्ररक्षणम् —यदि अस्ति तर्हि क्षतिं पश्यन्तु

ASME B30.9 इत्यस्य आवश्यकता अस्ति यत् नित्यनिरीक्षणस्य दस्तावेजीकरणं करणीयम् तथा च यत्किमपि क्षतिग्रस्तं गोफणं तत्क्षणमेव सेवातः निष्कासितव्यम्।

बारम्बार निरीक्षण आवृत्ति

स्रोतः ASME B30.9

आलोचनात्मक टिप्पणी : नित्यनिरीक्षणं संचालकस्य प्रथमा रक्षापङ्क्तिः भवति। अनुसारं विकिपीडियायाः 'Sling (rigging)' प्रविष्टेः दृश्यनिरीक्षणं उपयोगात् पूर्वं क्षतिं ज्ञातुं प्राथमिकविधिः अस्ति ।

आवधिक निरीक्षणम् : गहनमूल्यांकन

आवधिकनिरीक्षणं अधिकं सम्यक् भवति, नित्यनिरीक्षणात् योग्येन व्यक्तिना नियमितान्तरेण क्रियते । अनुसारं ASME B30.9 इत्यस्य , आवधिकनिरीक्षणेषु नित्यनिरीक्षणस्य सर्वे तत्त्वानि सन्ति प्लस् आन्तरिकक्षतिनिगूढक्षयस्य , अतिरिक्तपरीक्षाः , ऐतिहासिकप्रदर्शनं च .

आवधिकनिरीक्षणकाले किं किं परीक्षितव्यम्

अनुसारं ASME B30.9 तथा EN 1492-1 इत्यस्य आवधिकनिरीक्षणे सपाटगोफनस्य अन्तर्भवितव्यम् :

दृग्परीक्षा : १.

• सर्वाणि नित्यनिरीक्षणवस्तूनि

• वर्णविकारः अथवा कठोरः क्षेत्रः ये रासायनिकः, पराबैंगनी, अथवा तापक्षतिं सूचयितुं शक्नुवन्ति

• आन्तरिकक्षतिः प्रमाणं (क्रकचकध्वनिं पश्यन् गोफनं मोचयित्वा)

• न्यूनीकृतविस्तारः (१/१० नियमः) अपघर्षकपरिधानात्

• स्प्लिस कण्डिशन् —भग्नं वा जीर्णं वा सिलाई, पुल-आउट्, विकृतिः वा इति पश्यन्तु

• नेत्रस्य स्थितिः —विकृतिः, धारणं, क्षतिः वा इति पश्यन्तु

• टैग् पठनीयता —टैग् अद्यापि पठनीयम् इति पुष्टिं कुर्वन्तु

अभिलेखसमीक्षा : १.

• सेवा-इतिहासः —लिफ्ट्-सङ्ख्या, भारस्य परिमाणं, पर्यावरणस्य च संसर्गः

• पूर्वनिरीक्षणप्रतिवेदनानि —वर्तमानस्थितेः पूर्वनिष्कर्षैः सह तुलनां कुर्वन्तु

• अनुरक्षण अभिलेखाः —शुद्धिः, भण्डारणं, तथा च यत्किमपि मरम्मतम्

स्पर्शनिरीक्षणम् : १.

• गोफनं मोचयतु —आन्तरिकतन्तुभङ्गं सूचयन्तः क्रकचध्वनयः शृणुत

• जालपुटं संपीडयन्तु —आन्तरिकक्षतिं सूचयन्तः मृदुः विषमाः वा क्षेत्राणि सन्ति वा इति पश्यन्तु

• कठोरता वा भंगुरता वा अनुभवन्तु —रासायनिक, पराबैंगनी, तापक्षतिः वा सूचयितुं शक्नोति

आवधिक निरीक्षण आवृत्ति

स्रोतः ASME B30.9

ASME B30.9 इत्यस्य आवश्यकता अस्ति यत् नियोक्तृणा आवधिकनिरीक्षणस्य अभिलेखाः निर्वाहिताः भवेयुः। अभिलेखेषु निरीक्षणस्य तिथिः, निरीक्षकस्य नाम, गोफनपरिचयः, निष्कर्षाः च अवश्यं सन्ति ।

सेवानिवृत्तिमापदण्डः : कदा सपाटगोफनप्रतिस्थापनं कर्तव्यम्

नित्यं आवधिकनिरीक्षणयोः अपि सेवानिवृत्तिमापदण्डस्य समानतायाः उपयोगः भवति. ASME B30.9 तथा EN 1492-1 इत्यस्य अनुसारं , एकं सपाटं गोफनं सेवातः अवश्यमेव निष्कासितव्यं यदा:

तत्काल सेवानिवृत्ति आवश्यक क्षति

१/१० नियमः

अनुसारं EN 1492-1 इत्यस्य यदा घर्षणपरिधानेन जालविस्तारः एकदशमांशं वा अधिकं वा न्यूनीकरोति तदा गोफनं सेवातः अवश्यमेव निष्कासितव्यम् मूलविस्तारस्य सपाटगोफनानां कृते एषः अनिवार्यः निवृत्तिमापदण्डः अस्ति ।

१/१० नियमस्य अनुप्रयोगः : १.

निरीक्षणदस्तावेजीकरणं तथा अभिलेखरक्षणम्

नित्यं आवधिकनिरीक्षणयोः कृते समुचितदस्तावेजीकरणं अत्यावश्यकम् अस्ति ।

बारम्बार निरीक्षण अभिलेख

ASME B30.9 इत्यनेन बहुधा निरीक्षणस्य दस्तावेजीकरणं करणीयम्, परन्तु प्रारूपं न निर्दिश्यते । अनेकाः कम्पनयः निम्नलिखितस्य उपयोगं कुर्वन्ति : १.

• दैनिकनिरीक्षणपरीक्षासूचिकाः

• इलेक्ट्रॉनिक लॉगिंग प्रणाली

• गोफन-निरीक्षण-सॉफ्टवेयरम्

आवधिक निरीक्षण अभिलेख

ASME B30.9 इत्यस्य आवश्यकता अस्ति यत् आवधिकनिरीक्षण-अभिलेखेषु निम्नलिखितम् अन्तर्भवति:

• निरीक्षणस्य तिथिः

• निरीक्षकस्य नाम हस्ताक्षरं च

• गोफन पहचान संख्या

• निष्कर्षाः स्थितिः च

• कृतानि कार्याणि (उत्तीर्णाः, मरम्मताः, निवृत्ताः) २.

• अग्रिमनिरीक्षणनियततिथिः

अभिलेखाः न्यूनातिन्यूनं अवश्यं धारयितव्याः गोफनस्य सेवाजीवनपर्यन्तं तथा च नियामकप्रधिकारिभिः समीक्षायै उपलब्धाः भवेयुः।

प्रशिक्षण एवं योग्यता

ASME B30.9 इत्यस्य आवश्यकता अस्ति यत् आवधिकनिरीक्षणं योग्येन व्यक्तिना करणीयम् —यः गोफनप्रकारस्य, निरीक्षणमापदण्डस्य, गोफनक्षमतायां क्षतिप्रभावस्य च विषये ज्ञाता भवति लिशेन्फ्लेक्सः अनुशंसति यत् :

• नित्यं निरीक्षणं कुर्वन्तः संचालकाः क्षतिपरिचयस्य मूलभूतप्रशिक्षणं प्राप्नुवन्ति

• निरीक्षकाः ASME B30.9 तथा EN 1492-1 मानकानां विषये व्यापकं प्रशिक्षणं प्राप्नुवन्ति आवधिकनिरीक्षणं कुर्वन्तः

• उभयसमूहः प्रतिवर्षं ताजगीप्रशिक्षणं प्राप्नोति

सारांश एवं व्यावहारिक अनुशंस

ज्ञातुं सपाटगोफनानां प्रतिस्थापनं कदा कर्तव्यमिति अवगन्तुं आवश्यकम् नित्यं च आवधिकनिरीक्षणमापदण्डं | नित्यनिरीक्षणं प्रत्येकं उपयोगात् पूर्वं दृश्यमानक्षतिं गृह्णाति, यदा तु आवधिकनिरीक्षणं गुप्तक्षयस्य ज्ञापनं करोति यत् विनाशकारीविफलतां जनयितुं शक्नोति ।

मुख्यानि गृहीतव्यानि : १.

1. नित्यं नित्यं निरीक्षणं भवति —स्पष्टक्षतिं ग्रहीतुं संचालकैः क्रियते

2. आवधिकनिरीक्षणं गहनं भवति —गुप्तक्षयस्य अन्वेषणार्थं योग्यैः व्यक्तिभिः क्रियते

3. सेवानिवृत्तिमापदण्डाः समानाः सन्ति —एकदा क्षतिः निर्दिष्टसीमां प्राप्नोति तदा गोफनं निष्कासितव्यम्

4. दस्तावेजीकरणं अनिवार्यम् अस्ति —ASME B30.9 इत्यस्य अनुसारं अभिलेखानां निर्वाहः करणीयः

5. प्रशिक्षणम् अत्यावश्यकम् —सञ्चालकाः निरीक्षकाः च सक्षमाः भवेयुः

लिशेन्फ्लेक्सः EN 1492-1 तथा ASME B30.9 मानकानां अनुरूपं पॉलिएस्टर-सपाट-गोफनानां निर्माणं करोति, यत्र स्पष्ट-रङ्ग-कोडेड्-क्षमता-चिह्नानि, निरीक्षण-मार्गदर्शनानि च सन्ति । वयं भवतः दलस्य प्रभावी नित्यं आवधिकनिरीक्षणं कर्तुं सहायतार्थं प्रशिक्षणकार्यक्रमं प्रदामः।

यदि भवतः सपाटगोफनसूचीयाः निरीक्षणकार्यक्रमं स्थापयितुं सहायतायाः आवश्यकता अस्ति-अथवा भवतः वर्तमानगोफनानि सेवानिवृत्तिमापदण्डं पूरयन्ति वा इति निर्धारयितुं सहायतायाः आवश्यकता अस्ति-तर्हि कृपया ईमेल प्रेषयन्तु sales@lishenflex.com , अस्माकं तकनीकीदलं च एकैकं समर्थनं प्रदास्यति।