समतलगोफनानां भौतिकशास्त्रम् : विस्तृतपृष्ठानि दबावं न्यूनीकरोति भारस्य रक्षणं च कथं करोति

यन्त्रमेजस्य उपरि पालिशितं स्टेनलेस स्टीलपत्रं उत्थापयितुं आवश्यकम् अस्ति । कारखानस्य तलस्य पारं सुकुमारं समष्टिपटलं अवश्यं स्थापयितव्यम् । समाप्तं वाहनशरीरं संयोजनरेखायां पुनः स्थापनस्य आवश्यकता भवति । प्रत्येकं सन्दर्भे भारः बहुमूल्यः भवति—क्षतिग्रस्तः च भवति।

 

रिगिंग्-दलः क सपाट गोफनम् . न तु बलिष्ठतमः विकल्पः इति कारणतः, अपितु सौम्यतमः इति कारणतः। विस्तृतः समतलः जालपृष्ठः भारस्य भारं बृहत्तरे क्षेत्रे वितरति, दबावं न्यूनीकरोति, भारस्य रक्षणं च कूपतः, खरचने, मर्दने च करोति

 

लिशेन्फ्लेक्सः  दशकद्वयाधिकं यावत् कृत्रिमसपाटगोफनानां निर्माणं कुर्वन् अस्ति, अभियंतानां उत्पादनप्रबन्धकानां च एकः प्रश्नः वयं शृणोमः यत् सपाटगोफनानि अन्येभ्यः गोफनप्रकारस्य अपेक्षया भारस्य रक्षणं किमर्थं श्रेष्ठतया कुर्वन्ति? उत्तरं दाबवितरणस्य भौतिकशास्त्रे अस्ति-एषः सिद्धान्तः यथा मौलिकः तथा प्रभावी अपि ।

दबाववितरणस्य भौतिकशास्त्रम्

बलस्य, क्षेत्रफलस्य, दबावस्य च सम्बन्धः सरलेन सूत्रेण नियन्त्रितः भवति ।

 

दबाव = बल ÷ संपर्क क्षेत्र

 

भौतिकशास्त्रे पास्कल् इत्यस्य सिद्धान्तात् उत्पन्नं एतत् सूत्रं व्याख्यायते यत् स्टिलेटो एड़िधारिणी महिला समतलपादेषु स्थितस्य गजस्य अपेक्षया तलस्य उपरि अधिकं दबावं किमर्थं प्रयोजयति दाबवितरणस्य भौतिकशास्त्रानुसारं सम्पर्कक्षेत्रं यथा संकीर्णं भवति तथा कस्मिन् अपि बिन्दौ दाबः अधिकः भवति ।

 

उत्थापनार्थं प्रयुक्ते सति एषः सिद्धान्तः व्याख्यायते यत् समतलगोफनानि अन्येभ्यः गोफनप्रकारस्य अपेक्षया भारस्य रक्षणं किमर्थं श्रेष्ठतया कुर्वन्ति-

 

स्रोतः : दबाववितरणस्य भौतिकशास्त्रम्; पास्कलस्य सिद्धान्तः

 

सम्पर्कक्षेत्रं वर्धयित्वा समतलगोफनानि कस्मिन् अपि एकस्मिन् बिन्दौ दबावं महत्त्वपूर्णतया न्यूनीकरोति, येन पृष्ठक्षतिः, निक्षेपः, मर्दनं च न्यूनीकरोति यथा विकिपीडियायाः दबावविषये प्रविष्टिः व्याख्यायते , दबावः प्रति एककक्षेत्रं यस्य उपरि तत् बलं वितरितं भवति तस्य वस्तुनः पृष्ठभागे लम्बवत् प्रयुक्तं बलम् विस्तृततरसंपर्कक्षेत्रस्य परिणामेण समानबलस्य कृते न्यूनदाबः भवति ।

 

पृष्ठीयदाबः किमर्थं महत्त्वपूर्णः

भारस्य उपरि गोफनेन प्रयुक्तः दबावः द्वयोः कारणयोः कृते महत्त्वपूर्णः भवति : भाररक्षणं गोफनदीर्घायुः च ।

 

भार संरक्षण

 

नाजुकं वा समाप्तं वा पदार्थं-पॉलिशधातुः, चित्रितपृष्ठानि, समष्टिम्, काचः, इलेक्ट्रॉनिकघटकं वा उत्थापयति समये अत्यधिकदाबः कारणं भवितुम् अर्हति:

 

• निक्षेपः वा मर्दनं वा—मृदुपदार्थाः सान्द्रदबावेन विकृताः भवन्ति

• पृष्ठस्य खरचना—उच्चदाबसंपर्कबिन्दवः पृष्ठभागं घर्षयितुं वा खरचयितुं वा शक्नुवन्ति

• तनावभङ्गः—स्थानीयतनावस्य अधीनं भंगुरपदार्थाः दरारं कर्तुं शक्नुवन्ति

• प्रसाधनक्षतिः—समाप्तपृष्ठानि बिन्दुसंपर्केन क्षतिग्रस्ताः भवितुम् अर्हन्ति

 

अनुसारं LibreTexts Physics इत्यस्य पृष्ठे प्रयुक्तः दबावः प्रयुक्तस्य बलस्य अपि च यस्मिन् क्षेत्रे सः वितरितः अस्ति तस्य उपरि निर्भरं भवति । विस्तृतसंपर्कक्षेत्रयुक्तानां गोफनानां डिजाइनं कृत्वा अभियंताः संवेदनशीलसामग्रीणां क्षतिं न्यूनीकर्तुं शक्नुवन्ति ।

 

गोफन दीर्घायुः

 

उच्चदाबसंपर्कः अपि गोफनस्य एव प्रभावं करोति । यदा दबावः लघुक्षेत्रे केन्द्रितः भवति-यथा ताररज्जुः अथवा श्रृङ्खलागोफनेषु भवति-तदा गोफनसामग्री अधिकस्थानीयतनावस्य अनुभवं करोति, येन धारणं त्वरितं भवति, सेवाजीवनं न्यूनीकरोति च समतलगोफनानि तु विस्तृतक्षेत्रे भारं वितरन्ति, येन स्थानीयपरिधानं न्यूनीकरोति, गोफनजीवनं च विस्तारयति ।

 

Lishenflex 's प्रयोगशालापरीक्षणेन पुष्टिः भवति यत् व्यापकजालयुक्ताः सपाटगोफनानि संकीर्णगोफनानां वा गोलगोफनानां तुलने स्थानीयकृतघर्षणं परिधानं च महत्त्वपूर्णतया न्यूनीकरोति, विशेषतः यदा खुरदुरेण वा विषमपृष्ठैः सह भारं उत्थापयति।

 

चौड़ाई तथा क्षमता सम्बन्ध

समतलगोफनविस्तारस्य भारक्षमतायाश्च सम्बन्धः प्रत्यक्षतया दाबवितरणेन सह बद्धः भवति । EN 1492-1 इत्यस्य अन्तर्गतं 25 mm तः 450 mm पर्यन्तं विस्तारेषु सपाटगोफनानां निर्माणं भवति । विस्तृततरः गोफनः अधिकं सम्पर्कक्षेत्रं प्रदाति, येन समानस्य उत्थापनबलस्य कृते भारस्य उपरि दबावः न्यूनीकरोति ।

 

चौड़ाई (सीधा लिफ्ट, पॉलिएस्टर सपाट गोफन) द्वारा क्षमता:

 

स्रोतः : EN 1492-1 क्षमतादत्तांशः

 

यथा सारणी दर्शयति, विस्तृताः गोफनानि न केवलं उच्चतरं WLL प्रदास्यन्ति अपितु भारस्य भारं बृहत्तरक्षेत्रे वितरन्ति, येन भारपृष्ठे दबावः न्यूनीकरोति

 

Lishenflex भारसंरक्षणं अधिकतमं कर्तुं भवतः अनुप्रयोगाय व्यावहारिकं व्यापकतमं गोफणं चयनं कर्तुं अनुशंसति, विशेषतः नाजुकं वा समाप्तं वा सामग्रीं उत्थापयति। चयनं भारस्य भारस्य, पृष्ठस्य क्षतिं निवारयितुं आवश्यकस्य सम्पर्कक्षेत्रस्य च आधारेण भवितुमर्हति ।

 

अनुप्रयोगः समाप्तस्य नाजुकसामग्रीणां च रक्षणम्

पालिशितधातुः समाप्तपृष्ठानि च

 

पालिशितं स्टेनलेस स्टील, एल्युमिनियमं, चित्रितं वा लेपितं वा पदार्थं च गोफनसंपर्कात् पृष्ठक्षतिं विशेषतया दुर्बलं भवति । विकिपीडियायाः 'पृष्ठसमाप्ति' इति प्रविष्ट्यानुसारं समाप्तपृष्ठानि पदार्थस्य उपजबलम् अतिक्रम्य दबावबिन्दुभिः क्षतिग्रस्ताः भवितुम् अर्हन्ति, येन स्थायीविकृतिः अथवा पृष्ठदोषाः भवन्ति

 

समतलगोफनानि एतेषां पृष्ठानां रक्षणं कुर्वन्ति यत् : १.

 

• विस्तृतसंपर्कक्षेत्रे भारं वितरन्

• बिन्दुसंपर्कं समाप्तं यत् खरचयितुं वा कूपं कर्तुं वा शक्नोति

• गोफनस्य भारस्य च मध्ये मृदु, अघर्षक-अन्तरफलकं प्रदातुं

 

समष्टि सामग्री

 

समग्रपदार्थाः-कार्बनफाइबरः, फाइबरग्लास्, स्तरयुक्ताः समष्टयः च-तनावेषु प्रबलाः भवन्ति परन्तु स्थानीयदाबस्य दुर्बलाः भवन्ति । ताररज्जुतः श्रृङ्खलागोफनात् वा बिन्दुसंपर्कः विच्छेदनं, मर्दनं, तनावभङ्गं वा जनयितुं शक्नोति । समतलगोफनस्य विस्तृतपृष्ठं स्थानीयदाबं न्यूनीकरोति, येन समष्टिसंरचनायाः रक्षणं भवति ।

 

इलेक्ट्रॉनिक्स एवं परिशुद्धता उपकरण

 

इलेक्ट्रॉनिकघटकाः सटीकसाधनाः च आघातस्य स्थानीयतनावस्य च प्रति संवेदनशीलाः भवन्ति । सपाटगोफनैः प्रदत्तं दबावनिवृत्तिः सर्किट् बोर्ड्, संवेदनशीलगृहाणि, सटीकसंरेखणपृष्ठानि च क्षतिं निवारयितुं साहाय्यं करोति ।

 

अन्येषां गोफनप्रकारैः सह तुलना

विकिपीडियायाः 'Rigging' इति प्रविष्टेः अनुसारं यदा भारस्य पृष्ठभागः क्षतितः रक्षितः भवितुमर्हति तदा समतलगोफनानि प्राधान्यं ददति । गोलगोफनानि उत्तमं भारसंरक्षणं ददति परन्तु बृहत्पृष्ठसंपर्कक्षेत्रयुक्तभारस्य कृते समतलगोफनानां अपेक्षया न्यूनप्रभाविणः भवन्ति, यदा तु ताररज्जुशृङ्खलागोफनानां उपयोगः सामान्यतया तत्र भवति यत्र पृष्ठसंरक्षणं प्राथमिकचिन्ता न भवति

 

Right Flat Sling Width इत्यस्य चयनम्

भाररक्षणार्थं समतलगोफनस्य चयनं कुर्वन् विचारयन्तु :

 

1. भारस्य पृष्ठसंवेदनशीलता-सुकुमारेषु अथवा समाप्तपृष्ठेषु विस्तृततरगोफनानां आवश्यकता भवति

 

2. भारस्य भारः—अधिकभारस्य न्यूनदाबं स्थापयितुं विस्तृततरगोफनानां आवश्यकता भवति

 

3. उपलब्धः सम्पर्कक्षेत्रः-सीमितसम्पर्कक्षेत्रे विस्तृततरगोफनानां आवश्यकता भवितुम् अर्हति

 

4. गोफनस्य क्षमता—विस्तृतेषु गोफनेषु WLL अधिकं भवति

 

चयननियमः : उपलब्धसंपर्कक्षेत्रे उपयुक्तं विस्तृततमं गोफनं चयनं कुर्वन्तु तथा च आवश्यकं WLL प्रदास्यति। नाजुकभारस्य कृते क्षमतायाः अपेक्षया विस्तारं प्राथमिकताम् अददात्-समानेन WLL युक्तः विस्तृतः गोफनः उत्तमं पृष्ठसंरक्षणं प्रदाति ।

 

Lishenflex 25 mm तः 300 mm पर्यन्तं चौड़ाईयां सपाटगोफनानि 1 टनतः 10 टनपर्यन्तं WLLs सह प्रदाति, येन भवन्तः भारस्य पृष्ठसंरक्षणस्य आवश्यकताभिः सह गोफनविस्तारस्य मेलनं कर्तुं शक्नुवन्ति

 

सारांश एवं व्यावहारिक अनुशंस

भौतिकशास्त्रं समतलगोफनानां  सरलं किन्तु शक्तिशाली अस्ति : विस्तृताः पृष्ठाः बृहत्तरेषु क्षेत्रेषु बलं वितरन्ति, येन भारस्य उपरि दबावः न्यूनीकरोति । इदं दबावनिवृत्तिः सुकुमाराणां समाप्तसामग्रीणां च क्षतितः रक्षणं करोति, येन यत्र भाररक्षणं महत्त्वपूर्णं भवति तत्र तत्र समतलगोफनानि प्राधान्यविकल्पानि भवन्ति

 

मुख्यानि गृहीतव्यानि : १.

 

1. दबाव = बल ÷ क्षेत्रफल—विस्तृत संपर्क क्षेत्र का अर्थ कम दाब

 

2. सपाटगोफनानि कस्यापि गोफनप्रकारस्य विस्तृततमं सम्पर्कक्षेत्रं प्रदास्यन्ति

 

3. विस्तृततराः गोफनानि पृष्ठस्य दाबं न्यूनीकरोति, सुकुमारभारस्य रक्षणं च कुर्वन्ति

 

4. स्वस्य अनुप्रयोगाय व्यावहारिकं विस्तृततमं गोफनं चिनुत

 

5. गोफनप्रकारस्य चयनं कुर्वन् भारसंवेदनशीलतां विचारयन्तु

 

लिशेन्फ्लेक्सः  EN 1492-1 तथा ASME B30.9 मानकानां अनुरूपं 25 मि.मी.तः 300 मि.मी.पर्यन्तं चौड़ाईयां पॉलिएस्टर-सपाट-गोफनानि निर्माति । वयं भवतः विशिष्टभारसंरक्षणावश्यकतानां आधारेण गोफनविस्तारचयनस्य मार्गदर्शनं प्रदामः।

 

यदि भवतां अनुप्रयोगाय योग्यं सपाटगोफनविस्तारं चयनं कर्तुं सहायतायाः आवश्यकता अस्ति-अथवा संवेदनशीलभारस्य कृते समुचितदाबनिवृत्तिनिर्धारणे सहायतायाः आवश्यकता अस्ति-तर्हि कृपया ईमेल प्रेषयन्तु sales@lishenflex.com , अस्माकं तकनीकीदलं च एकैकं समर्थनं प्रदास्यति।